Fake News: Hoe omgaan met fake news als privépersoon?

Fake News: Hoe omgaan met fake news als privépersoon?

Niet alleen media professionals worden geconfronteerd met grote veranderingen en nieuwe uitdagingen gelinkt aan de groeiende stroom van informatie die steeds complexer en oncontroleerbaarder wordt.

Ook privépersonen krijgen te maken met vertekende informatie in het dagelijks leven en moeten zich aanpassen aan nieuwe bronnen en nieuwe manieren om zich (fout) te informeren.

Desinformatie maakt feitelijk al ongeveer twee jaar deel uit van ons dagelijks leven. Er gaat geen dag voorbij zonder dat men erover praat op televisie of erover schrijft in de kranten. Het fenomeen staat vooral bekend onder de naam ‘fake news’ in zowel de Nederlandstalige als de Franstalige pers. ‘Fake news’ raakt een groot aantal mensen regelmatig wanneer ze een krant of website raadplegen, naar de televisie kijken of naar de radio luisteren.

Vanuit een historisch standpunt, is er altijd al desinformatie geweest (Bijvoorbeeld: bedrog, propaganda, laster, populaire overtuigingen, parodieën en meer). Zegt men niet dat geruchten de oudste vorm van media in de wereld zijn? Toch bestaat de term ‘fake news’ officieel pas vanaf 2017. Dat jaar werd de term opgenomen in de Collins Dictionary en werd het door dit woordenboek gekozen als woord van het jaar. De definitie van ‘fake news’ luidt als volgt:

“Foutieve informatie, vaak sensationeel, uitgezonden onder het mom van een reportage”.

De algemene aanname van de woorden ‘fake news’ kan direct gelinkt worden aan de verkiezing van Donald Trump in 2016. Na zijn verkiezing, werd de zegswijze ‘fake news’ veel vaker gebruikt, maar geregeld in een verkeerde context. Media wereldwijd gebruiken de term voor een mix van haatpraat, ideologisch propaganda, geruchten, destabilisatie pogingen en journalistieke fouten die vaak komen door te snel werken.

Na analyse kunnen we zien dat desinformatie vaak de volgende vormen aanneemt:

  • het gebruik van foto’s en filmpjes om feiten te illustreren waarmee ze niets te maken hebben;
  • het creëren en gebruiken van valse accounts om een reputatie van iemand te schaden;
  • het creëren en beheren van nepwebsites sterk gelijkend op bestaande websites;
  • het creëren en verspreiden van foute documenten (foute bewijzen);
  • het gebruiken van bots om een bericht viraal te laten gaan.

Deze onuitputtelijke lijst kan worden aangevuld met nieuwe gespecialiseerde technieken die de kop op steken.

Hoe kan men omgaan met fake news indien men geen media analist noch een expert in valse websites is?

Het is belangrijk om uzelf op de hoogte te houden over wat er zich afspeelt rondom u en in de rest van de wereld of het nu voor privé of professionele redenen is. Door de enorme data stroom die zich constant rond ons ontwikkelt, is het niet altijd gemakkelijk om na te gaan wat waar of onwaar is.

Als men enkele gemakkelijke voorzorgsmaatregelen neemt, kan men zich steeds makkelijk en met zekerheid informeren, terwijl men ook fake news zal herkennen.

Hier zijn vijf maatregelen om te nemen tegen fake news:

1) Kijk het formaat van het artikel na.

Is het een redactioneel artikel dat mooi is vormgegeven of zijn het slechts enkele woorden gepost op een sociaal netwerk? Werd het gepubliceerd op een onbekende website of op een blog van een bekende krant?

Sociale media laten het toe om artikels en nieuws te delen dat niet gefilterd is door traditionele media. Dit is de eerste bron van desinformatie.

2) Wie heeft het artikel geschreven?

Was het een journalist, een bekende persoon of een expert over zijn vakgebied? Werken ze in het domein waarover ze schrijven?

De experten van de website Décodex die bij de Franse krant Le Monde hoort, worden gezien als referentiepunt in deze materie. Zij geven de raad om er van uit te gaan dat informatie van een onbekende bron op het Internet beduidend meer kans heeft om onjuist te zijn.

3) Kijk de bronnen na die de auteur gebruikte.

Citeerde de auteur bronnen in zijn artikel? Indien er geen bronnen werden geciteerd, moet men altijd proberen via andere media te kijken of de informatie klopt. Alle informatie zonder bron moet met grote voorzichtigheid worden behandeld.

4) Toets de informatie af bij andere bronnen.

Werd dezelfde informatie ook bij andere bronnen gepubliceerd, eventueel bij een traditionele of betrouwbare bron? Als meerdere betrouwbare media dezelfde informatie publiceren terwijl ze verschillende bronnen hebben, dan is er een grote kans dat de informatie ook juist is. In tegendeel, als men geen andere bronnen kan vinden voor de informatie, is uiterste voorzichtigheid geboden.

5) Contacteer een expert.

Gelukkig zijn er tal van media professionals die hun medemens kunnen helpen bij het identificeren van dubieuze informatie. Traditionele media (geschreven pers, radio en televisie) en hun journalisten blijven gevestigde waarden tegen twijfelachtig en fake news. Op het Internet zijn er verschillende websites die foutieve informatie identificeren en artikels publiceren om de waarheid te herstellen. Tenslotte kunnen media monitors en media analisten ook goede raad geven om fake news en schade aan een naam of merk te vermijden.

Realistisch gezien is informatie veel complexer. Soms is het onderscheiden van waarheid en leugen moeilijk omdat er vele nuanceringen mogelijk zijn. De informatiestroom, zelfs als die door professionelen wordt behandeld, verspreidt geverifieerde feiten ook al zijn die niet helemaal waar. Men moet dus goed opletten dat men niet alle informatie aanneemt als waar, maar met gezond verstand naar de informatie kijkt met behulp van de tips die u hier kan vinden.

Élevons votre marque.
Travaillons ensemble.

Contactez-nous